Murat C. Yıldız, Osmanlı Spor Dünyası: Geç İmparatorluk İstanbul'unda Bedenlerin, Erkeklerin ve Toplulukların Yeniden Şekillendirilmesi
Author :
Abstract
Bu kitap incelemesi, Murat C. Yıldız'ın "Osmanlı Spor Dünyası: Geç İmparatorluk İstanbul'unda Bedenlerin, Erkeklerin ve Toplulukların Yeniden Şekillendirilmesi" (2026) adlı eserini ele almaktadır. Bu çalışma, geç Osmanlı döneminde (1870'ler-1918) sosyal kimliklerin şekillenmesinde sporun merkezi bir unsur olarak rolünü yeniden kavramsallaştırmaktadır. Kitap, sporun genç erkeklerin modernliği, disiplini ve toplumsal aidiyeti ifade ettikleri "cinsiyetlendirilmiş bir yurttaşlık projesi" olarak işlev gördüğünü savunmaktadır. Kapsamlı çok dilli arşiv araştırmalarına dayanan Yıldız, futbol, jimnastik ve spor kulüplerinin İstanbul'daki Müslümanlar, Hristiyanlar ve Yahudiler arasında hem kültürlerarası etkileşimi hem de etno-dini farklılıkları nasıl teşvik ettiğini göstermektedir.
Sekiz bölümden oluşan eser, sporun okul temelli beden eğitiminden halka açık gösterilere ve uluslararası yarışmalara kadar olan evrimini izlemektedir. Eğitim kurumlarının, gönüllü kulüplerin, devlet müdahalesinin, medya temsilinin ve uluslararası karşılaşmaların sporu kentsel ve imparatorluk yaşamına yerleştirmedeki rolünü vurgulamaktadır. Çalışma ayrıca fiziksel kültürün gelişimindeki kilit figürleri ön plana çıkararak fitness ve erkeklik ideallerinin popülerleştirilmesinde görsel ve yazılı medyanın öneminin altını çizmektedir.
Kitap özellikle çoğulcu yaklaşımı ve ulus merkezli spor tarihi anlatılarına meydan okuması açısından önemli ve özgün bir katkı olarak değerlendirilmelidir. Kitabın öncelikle erkek deneyimlerine odaklanarak, anlaşılır üslubu, analitik derinliği ve sporu hem birleştirici hem de bölücü olarak yenilikçi bir şekilde ele alması övgüye değer. Sonuç olarak, eser, literaterüe geç Osmanlı toplumunu günlük uygulamalar merceğinden yeniden yorumlayan, tarihçiler, sosyologlar ve toplumsal cinsiyet ve kültür çalışmaları alanındaki akademisyenler için değerli bilgiler sunan öncü bir katkı sunmaktadır.
Keywords
Abstract
This book review examines The Ottoman World of Sports: Refashioning Bodies, Men, and Communities in Late Imperial Istanbul (2026) by Murat C. Yıldız, a study that reconceptualizes sports as a central element in shaping social identities during the late Ottoman period (1870s–1918). The book argues that sports functioned as a “gendered civic project,” through which young men expressed modernity, discipline, and communal belonging. Drawing on extensive multilingual archival research, Yıldız demonstrates how football, gymnastics, and sports clubs fostered both cross-cultural interaction and ethnoreligious distinctions among Muslims, Christians, and Jews in Istanbul.
Structured across eight chapters, the work traces the evolution of sports from school-based physical education to public spectacles and international competitions. It highlights the role of educational institutions, voluntary clubs, state intervention, media representation, and transnational encounters in embedding sports within urban and imperial life. The study also foregrounds key figures in the development of physical culture and underscores the importance of visual and print media in popularizing ideals of fitness and masculinity.
The reviewer finds the book to be a significant and original contribution, particularly for its pluralistic approach and its challenge to nation-centric narratives of sports history. While noting its primary focus on male experiences, the review praises the book’s accessible style, analytical depth, and innovative framing of sports as both unifying and divisive. Ultimately, the work is recognized as a pioneering contribution that reinterprets late Ottoman society through the lens of everyday practices, offering valuable insights for historians, sociologists, and scholars of gender and cultural studies.
